Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Loại sách lịch, sách dự đoán thời tiết và các điều kiêng kỵ thường được sử dụng rộng rãi trong dân gian thời xưa. Đây là một ấn phẩm phổ thông, giống như một cuốn lịch hay niên giám, cung cấp thông tin về thời tiết, ngày lành tháng dữ, các điều nên làm và nên tránh theo quan niệm truyền thống.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Ông cụ thường tra cứu thông thư để xem ngày tốt cho việc cưới hỏi. (Người đàn ông lớn tuổi thường tra cứu thông thư để xem ngày lành cho việc tổ chức đám cưới.)
  • Theo thông thư ghi lại, tháng này có nhiều ngày kiêng xuất hành. (Theo thông thư ghi chép, trong tháng này có nhiều ngày nên tránh đi xa.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tra cứu thông thư": hành động tìm kiếm, đọc thông tin trong cuốn thông thư.

  • Người xưa trước khi khởi công xây nhà thường tra cứu thông thư cẩn thận. (Người thời trước trước khi bắt đầu xây nhà thường tra cứu thông thư một cách cẩn thận.)

• "Theo lời thông thư": dựa theo những điều được ghi chép, khuyên bảo trong cuốn thông thư.

  • Theo lời thông thư, mùng năm tháng năm là ngày trừ tà tốt. (Theo lời thông thư, ngày mùng 5 tháng 5 là một ngày tốt để xua đuổi tà ma.)

Biến thể và từ gần giống

• Lịch thông thư (cụm danh từ): cách gọi đầy đủ hơn, nhấn mạnh đây là một loại lịch.
• Niên lịch (danh từ): lịch cho cả năm, có thể chứa thông tin tương tự như thông thư.
• Hoàng lịch (danh từ): loại lịch chính thức của triều đình phong kiến, khác với thông thư dùng trong dân gian.

Từ đồng nghĩa

• Lịch dân gian: lịch được lưu truyền và sử dụng trong quần chúng nhân dân.
• Almanac (từ mượn, chỉ dùng trong ngữ cảnh giải thích): từ tiếng Anh chỉ loại sách lịch thường niên có thông tin đa dạng, tương đương với khái niệm thông thư.

Lưu ý về cách dùng

• Từ "thông thư" là một từ cổ, hiện nay ít được sử dụng trong ngôn ngữ đời sống hàng ngày. Nó chủ yếu xuất hiện trong các văn bản, nghiên cứu lịch sử, văn hóa dân gian hoặc khi nói về phong tục tập quán xưa.
• Khi sử dụng từ này, người đọc/nghe thường hiểu ngay đây là một khái niệm thuộc về quá khứ.

1. Sách lịch thường dùng trong dân gian (cũ).